گروه فیزیک دبیرستان نرجس2

قسمت اول آموزش :

فیزیک شاخه ای از علوم تجربی است که بررسی شرایط مختلف مواد می پردازد .اساس کار فیزیک روی اندازه گیری و سنجش بنا نهاده شده .بنابراین هر کمیت فیزیکی با یک وسیله مناسب و یکای مناسب می توان اندازه گیری کرد. کمیت های فیزیکی را به دو گروه تقسیم می کنیم :1- کمیت های اصلی 2- کمیت های فرعی

کمیت های اصلی 

کمیت هایی هستند که به طور مستقل تعریف می شود و برای تعریف آن احتیاجی به کمیت های فرعی نداریم .کمیت های اصلی عبارتند از :1-مسافت 2- جرم 3-زمان 4-مقدار ماده 5-شدت جریان 6- شدت روشنایی 7-دما

کمیت های فرعی 

کمیت هایی هستندکه به طور مستقل قابل تعریف نیستند و برای تعریف آن ها از کمیت های اصلی استفاده می شود . کمیت های فرعی عبارتند از : 1- سرعت 2- شتاب 3 -نیرو

علاوه بر کمیت های اصلی و فرعی کمیت های فیزیکی را به دوشکل تقسیم می نماییم : 1- کمیت های نرده ای 2- کمیت های برداری

کمیت های نرده ای

کمیت هایی هستند که دارای اندازه و یکای معین خودشان هستند

کمیت های برداری

کمیت هایی هستند که علاوه بر اندازه دارای جهت نیز باشند و با یکای معینی مشخص شده باشند مانند جابه جایی و کار و نیرو

کمیت های برداری را مانند اعداد طبیعی جمع می بندیم ، تفریق و یا ضرب می کنیم .جمع یا تفاضل دو بردار همیشه برداری می شود که دارای اندازه و جهت است .

در جمع بردار ها می توانیم حالت های زیر را در نظر بگیریم :

1-هر گاه دو بردار هم راستا و هم جهت باشد در اینصورت بردار برایند به صورت زیر خواهد بود :

C=A+B

همانطور که گفتیم دارای جهتی نیز باید باشد برای بدست آوردن جهت بردار برایند باید به یکی از دو روش زیر عمل کنیم :

الف ) روش مثلثی: در این روش ابتدا هم سنگ بردار از یک نقطه رسم کنیم ( برداری که هم اندازه و هم جهت با یک بردار باشد ) سپس از انتهای این بردار هم سنگ بردار دوم را رسم می کنیم جهت بردار برآیند برداری است که ابتدای آن ابتدای بردار اول و انتهای آن انتهای بردار دوم است

ب) روش متوازی الاضلاع : در این روش ابتدا هم شنگ دو بردار را از یک نقطه رسم کنید . سپس متوازی الاضلاع را تشکیل داده .قطر متوازی الاضلاع به طوریکه ابتدای آن نقطه مورد نظر باشد جهت بردار برآیند را نشان می دهد .

برای اینکه اندازه دو بردار را حساب کنیم به صورت زیر عمل می کنیم :

C²=a²+b²+2ab+cosα

2) هر گاه دو بردار عمود بر هم باشند برایند آنها مانند فرمول فوق است با تفاوت اینکه به دلیل این که زاویه آلفا 90 می باشد و کسینوس آن 0 می باشد معادله ساختاری آن مانند مسئله فیثاغورس حل می شود :

C²=a²+b²

3) هر گاه دو بردار هم راستا اما در خلاف جهت هم باشند برآیند آن ها به صورت زیر می توانیمبه صورت زیر می باشد :

C²=a²+b²-2ab+cosα

نکته :

برایند دو بردار هیچ گاه از مجموع دو بردار بیشتر نمی شود و از تفاضل آن ها کمتر نیز نباید باشد.

نکته دوم :

برای بدست آوردن بردار برایند چند بردار ، ابتدار بردار هایی را در نظر می گیریم که در یک راستا وهم جهت یا خلاف جهت باشد .

نکته سوم:

با توجه به رابطه هایی که از قبل آموختیم هم جهت و هم راستا باشد برآیند آن ها برابر جمع دو برداردر جهت یکی از آن دو بردار است و اگر در یک راستا و خلاف جهت بود اندازه دو بردار را از هم کم می کنیم .

نکته چهارم : اگر بردار های هم راستا وجود نداشت سراغ بردار هایی می رویم که هم اندازه و عمود بر هم باشند در اینصورت بردار برآیند این دو بردار به عنوان نیم ساز زاویه بین دو بردار عمل میکند و سپس مانند فیثاغورس حل می کنید.

در جلسه بعدی ما ما به بررسی تجزیه بردار ها و تفاضل و ضرب بین دو بردار و تبدیل واحد ها می پردازیم. پس این آموزش ها را دنبال کنید.